Foto: Savo Prelević
Sa rastom cijene goriva, većina građana opravdano razmišlja kako da smanji ovaj trošak. Kako većina vozila kod nas za pogon koristi dizel, kao alternativa ovom gorivu se postavlja lož ulje. Iako je cijena ovog derivata u prosjeku niža za 0,30 KM od dizela, po zakonu, njegova upotreba u motornim vozilima je zabranjena.
U ovom tekstu se nećemo toliko baviti isplativošću upotrebe, već više tehničkom razlikom između lož ulja i eurodizela.Često smo čuli rečenicu: “Ma lož ulje je isto kao dizel, razlika je samo u boji. Ima malo više sumpora, ali to je dobro za motor, jer je eurodizel suv.”
Nije to baš tako, a evo i zašto:
Ako bismo posmatrali namjenu ovih derivata, vidimo da je potpuno različita: eurodizel se koristi kod dizel motora koji imaju posebne zahtjeve u smislu sadržaja nečistoća, tačke paljenja itd. Lož ulje se koristi u gorionicima i za njega su tehnički uslovi puno blaži.Ako možemo naći zajedničko obilježje ovih derivata, to je što se oni u rafineriji dobijaju od iste početne osnove: gasno ulje. Ova frakcija nafte se u slučaju proizvodnje eurodizela propušta kroz više procesnih linija gdje se uklanja sumpor, poboljšava cetanski broj i smanjuje sadržaj nečistoća, te se na kraju dodaju aditivi.Sa druge strane, lož ulje ne prolazi kroz te procese, pa posljedično ne zadovoljava zahtjeve koji važe za eurodizel.
Osnovne 3 razlike između ova dva derivata su:
1. Cetanski broj
2. Sadržaj sumpora
3. Tačka tečenja (odnosno mržnjenja)
Cetanski broj za dizel označava brzinu paljenja pod pritiskom. Gorivo sa nižim cetanskim brojem ima kašnjenje između ubrizgavanja u cilindar i paljenja. Što je viši cetanski broj, dizel bolje sagorijeva. To znači veću snagu i manju potrošnju, kao i mirniji rad.Eurodizel oznake EN 590, koji se kod nas prodaje, zakonski mora imati cetanski broj od minimalno 51, dok se za lož ulje ovaj broj kreće oko 40 (nije zakonski propisano).
Dozvoljeni sadržaj sumpora za Eurodizel je 10 mg/kg, a za lož ulje 3.000 mg/kg odnosno 300 puta više!
Za sumpor je poznato da uzrokuje zagađenje, pa je iz tog razloga evropskom regulativom postepeno smanjivan dozvoljeni nivo u gorivu.Ako vas nije briga za ekologiju, ipak je bitno da znate da sumpor u motoru stvara koroziju jer za sebe veže vlagu, zatim stvara naslage na diznama, a posebno je štetan za sisteme za prečišćavanje izduvnih gasova, EGR, DPF i katalizator. Ovi elementi su previđeni za upotrebu sa niskosumpornim gorivima, pa upotreba lož ulja drastično skraćuje njihov vijek, a popravka je paprena.
U slučaju da vozite automobil sa početka devedesetih tipa Golf 2 ili Mercedes 190 i nemate ove sisteme, i vašim automobilima ovo gorivo takođe škodi, jer ćete morati da mijenjate motorno ulje bar duplo češće u odnosu da koristite eurodizel.Motorno ulje ima zadatak da neutrališe kisela jedinjenja nastala sagorijevanjem goriva. Ova karakteristika motornog ulja definiše se kao TBN (Total Base Number) odnosno bazni broj. Kod novog ulja se on kreće oko 10, a kada padne na 2-3 vrijeme je za zamjenu, jer tada ulje više ne može da spriječi koroziju. Budući da je sumpor kiseo, njegov veći sadržaj u gorivu znači da će do degradacije motornog ulja doći puno brže.
